उधौलीलाई मनाइयो ज्यापू दिवसको रुपमा

द्वारा प्रकाशित गरिएको हो |
January 4th, 2021
अनुमानित पढ्ने समय : 2 मिनेट
फाईल तस्विर

काठमाडौैं । छसस । हरेक साल मंसिर शुक्ल पूर्णिमाको दिन मनाइदै आएको किरातहरुको महान् चाड उधौली शाँदरपिदार
(सुनुवार), चासोक तङनाम(लिम्बू), साकेला
(राई), चासुवा(याक्खा) र यमरी पुन्ही(नेवार ज्यापु) र तमू ल्होसार गुरुङ समुदायले स्वदेश तथा विदेशमा समेत मनाए ।
कोभिड १९ को जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै किरात समुदायले विगतवर्षहरुमा झै तामझामका साथ नभई सिमित भेलामानै मनाए विश्वभरका किरात समुदायले बुधबार पौष १५ गतेका दिननै एकैसाथ उधौली चाड मनाए । याक्खा, सुनुवार, राई, लिम्बू लगायतका किरातहरुले आआफ्नो मौलिक परम्परा अनुसार यो दिन आफ्नो इष्ट देवताको पूजापाठ गरी एकआपसमा नाँचगान गर्दै शुभकामना आदानप्रदान गरे । उधौली अर्थात यमरी पुन्हीलाई नेवार समुदायले केही वर्षयतादेखि ‘ज्यापू दिवस’का रुपमा मनाउँदै आएका छन् ।
किराती उधौली र उभौलीमा प्रकृति र पितृ पूजा गर्दछन् । मंसिरे पूर्णिमाबाट जाडो सुरु हुने भएकाले लेकका चराचुरुङगी र खोलाका माछा बेसीतिर झर्ने भएकाले यो पर्वलाई उधौली भनिएको हो । वैशाखे पूर्णिमाबाट चुराचुरुङगी र माछा लेकतिर लाग्ने गरेकाले त्यतिबेला उभौली मनाइने गरिन्छ ।
नयाँ अन्नबालीमा ‘किराफट्यांग्रा नलागोस्, बाढी–पहिरो नआओस्, सबैमा खुसियाली छाओस्’ भन्ने कामना गर्दै उभौली मनाइन्छ भने उधौलीमा बालीनाली राम्ररी भित्र्याउन सकेकोमा र सन्तान रक्षा गरेकोमा प्रकृतिलाई कृतज्ञता अर्पण गरिन्छ ।
किरात समुदायले आफूले लगाएको अन्नबाली पाकेपछि कुलदेवतालाई चढाएपछि मात्र खाने दिनलाई यो चाडको रुपमा मनाउँछन् । यस पर्वको अवसरमा ढोल, झ्याम्टा, च्याबरुङ बजाएर गोलाकार भएर महिला र पुरुष नाच्ने परम्परा छ । मंसिर पूर्णिमाको दिनदेखि सुरु हुने उधौली पर्व किरात समुदायले १५ दिनसम्म मनाउने गर्दछन् भने गुरुङ तथा तमु समुदायले मुसा वर्गलाई बिदाई गरी गाई वर्गलाई स्वागत गर्दै ल्होसार
मनाउँछन् । विगतमा टँुडिखेलमा विशेष कार्यक्रम आयोजना गर्ने गरिएकोमा यस वर्ष कोरोना महामारीका कारण घरघरमै पर्व मनाइएको गुरुङ समाजले जानकारी गराएको छ ।
ल्होसार शब्द तिब्बती शब्द ल्होसारबाट आएको हो । ‘ल्हो’ भन्नाले वर्ष तथा ‘सार’ले नयाँ बुझाउँछ । यो पर्वका अवसरमा आफन्त तथा साथीभाइ भेला भई मिठो खाएर रमाइलो गर्ने चलन छ ।
नेपालमा शेर्पा, तामाङ, गुरुङ, मगर, थकाली, जिरेल, नेस्याङ्वा, भोटे, दुरा र लेप्चालगायतले ल्होसार मनाउने गर्दछन् । गुरुङ समुदायले १५ पुसमा तमु, तामाङलगायतले माघ शुक्ल प्रतिपदाका दिन सोनाम र शेपा तथा भोटे जातिले फागुन शुक्ल प्रतिपदाका दिनदेखि ग्याल्पो ल्होसार मनाउने गर्छन् । हरेक वर्ष ल्होसारका अवसरमा मान्यजनबाट आशिर्वाद लिनुका साथै शुभकामना आदानप्रदान गरिने चलन छ । सरकारले यसलाई ‘राष्ट्रिय पर्व’को रुपमा मान्यता दिई सार्वजनिक बिदा दिँदै आएको छ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सम्बन्धित समाचार